Ticaret Kanunu’na dayanılarak çıkarılan yönetmelik, 1 Temmuz 2012 itibarıyla yürürlüğe girecek. Yönetmeliğe göre, KEP sistemi, bir elektronik iletinin tarafları veya muhatapları arasında KEP hesabı vasıtasıyla hukuki ve teknik güvenliğe sahip bir şekilde gönderilip alınmasını sağlamak ve güvenli iletişimde bulunmak gibi amaçlarla kullanılacak.

KEP hesabı almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, BTK tarafından belirlenecek olan kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcısına (KEPHS) başvuruda bulunacak. KEP hesabına bir web ara yüzü veya elektronik posta istemci programları (outlook vb.) üzerinden erişilecek. KEPHS’nin KEP sistemi üzerinden sunduğu hizmetlere ilişkin olarak oluşturduğu kayıtlar ile KEP delilleri senet hükmünde olacak ve aksi ispat edilinceye kadar kesin delil sayılacak.

KEP hesabı kullanılarak gerçekleştirilen tüm işlemlere ilişkin hukuki sonuçlar hesap sahibi üzerinde doğacak. KEPHS, başvuru sahibi ile sözleşme imzayacak. Başvuru sahibinin ya da işlem yetkilisinin onayı alındıktan sonra KEP hesabı kullanıma açılacak. Hesap sahibinin ya da işlem yetkilisinin, KEP hesabına erişerek gelen iletileri kontrol etmesi esas olacak. KEP hesabı, hesap sahibinin talebi, ölümü, sözleşme veya taahhütname ile belirlenen kullanıma kapatma durumlarının gerçekleşmesi kapatılacak. Kullanıma kapatılan KEP hesabı en az 3 ay erişime açık tutulduktan sonra tamamen kapatılacak.

KEPHS mevcut KEP hesaplarını, ilgili KEP delillerini ve KEP sistemi kayıtlarını faaliyete son verme tarihinden bir ay öncesine kadar faaliyette bulunan herhangi bir KEPHS’ye devredebilecek.

20 yıl saklanacak
KEP sisteminin tüm süreçlerine ve işleyişine ilişkin bilgi, belge ve elektronik veriler ile işlemlerin yapıldığı zamana ve işlemleri yapan kişiye ait bilgileri içeren kayıtlar, en az 20 yıl süreyle saklanacak. KEPHS, sunduğu hizmetlere ilişkin ücretleri belirlemekte serbest olacak ancak ücretlere alt ve üst sınır getirilebilecek.

MacRumors’un haberine göre iPhone 5′in bataryası, şekil ve kasa itibariyle iPhone 4′ünkiyle hemen hemen aynı olacak.

Siteye göre iPhone 5 bataryası DVT_B3 etiketini taşıyacak ve en önemlisi her ne kadar iPhone 5′teki güç yönetimi ayarları ve özellikleri farklı olacak olsa da iPhone 4′ün batarya ömrüyle yeni iPhone’unki çok da farklı olmayacak.

ASUS, kullanıcıların giderek artan multimedya ihtiyaçlarını karşılamak için yeniden tasarladığı N serisi ile notebook sesinde yeni bir kilometre taşı oluşturuyor.

Sade ve zarif tasarımını David Lewis’den alan yeni N Serisi dizüstü bilgisayarda, Bang & Olufsen ICEpower® tarafından önceki versiyonuna göre daha fazla geliştirilmiş SonicMaster teknolojisine sahip ve bunu en iyi şekilde deneyimleyebileceğiniz bir subwoofer hoparlör ile birlikte geliyor.

David Levis ile birlikte tasarlandı
ASUS daha önce NX90 dizüstü bilgisayarlar için beraber çalıştığı ve uzun süredir stüdyosunda Bang& Olufsen gibi ses teknolojisine yönelik ürünleri tasarlayan baş tasarımcı David Lewis ile olan ilişkisini yeni N serisinde de devam ettiriyor.

Kenarlarını saran cilalanmış metal çerçeveleri, piyanoya benzeyen yüzeyi, ses dalgasından esinlenilen hoparlör tasarımı ile modern ve akıcı bir konsepte sahip olan yeni N serisi, sadeliği ve şıklığı benzersiz bir görünümde birleştiriyor. Klavye gövdenin geri kalanıyla bir bütün görünümünü korurken, avuç içi yaslama alanı konforlu ve rahat bir yazma deneyimi sunuyor.

ASUS’a Özel SonicMaster Teknolojisi ile Canlı Ses
Genişletilmiş bir ses aralığı, daha derin bas ve daha belirgin vokaller sağlayan SonicMaster ses teknolojisi dizüstü bilgisayarlar için ses alanında yeni bir boyut yaratıyor. Bang & Olufsen Icepower® sayesinde ise normal ses sistemleriyle rekabet edebilecek derecede yüksek bir performans sergiliyor.

Ayrıca, ASUS N Serisi bas çıkışını daha da geliştirmek ve çarpıcı bir ses oluşturmak için harici subwoofer sunuyor. Böylece maksimum ses performansının en üst seviyedeki temsilcisi olarak kabul edilen NX90 ses performansının bir adım önündeki temsilcisi, daha taşınabilir olan yeni N serisi oluyor.

Kullanışlı, Hızlı ve güçlü Performans
Yeni N serisi dizüstü bilgisayarlar müzik dosyalarınıza saniyeler içinde erişmenizi sağlayan “Music Now” adında bir program içeriyor. Özel “Instant On” fonksiyonu sayesinde uyku durumundaki bilgisayarınız 2 saniye içerisinde açılıyor. Üstün pil yönetimi sayesinde bilgisayarınız uyku durumunda 15 gün kalabiliyor. USB’den şarj olan cihazları fazlasıyla kullananlar için oldukça kullanışlı ve zaman kazandıran bir özellik olan USB Charger+ fonksiyonu sayesinde bilgisayarınız kapalıyken bile USB bağlantılı cihazları şarj edebiliyor.

Gelişmiş multimedya ve akıcı bir performans sağlayan 2. Nesil Intel ® Core^TM işlemciler ve DirectX ® 11 desteği sunan NVIDIA ® GeForce ® GT 555M grafik işlemcisi ile güçlendirilen ASUS N serisi dizüstü bilgisayarlar, aynı zamanda kullanıcıya yüksek ayarlarda tatmin edici bir oyun deneyimi yaşatıyor. Yeni N serisinin sahip olduğu USB 3.0 girişleri, USB 2.0′dan 10 kat daha hızlı bir veri transferi performansı sağlarken, NVIDIA® OptimusTM teknolojisi ise kullanılan uygulamanın gerekliliğine göre entegre ve harici grafik işlemciler arasında geçiş yaparak, pil ömrünü uzatıyor.

ABD, Avustralya, Almanya, İtalya ve İngiltere’den bilim insanlarının oluşturduğu araştırma ekibinin tespitlerine göre, gezegen çok yoğun bir kütleye sahipti ve büyük ölçüde karbondan oluşuyordu. Yoğunluğundan dolayı karbon zamanla kristalleşti ve gezegenin jeolojik yapısı elmasa dönüştü.

Ekibin başındaki Profesör Matthew Bailes, “Gezegenin tarihi süreci ve inanılmaz yoğunluğu, bize onun geçmişi ve şu andaki durumu hakkında ipuçları veriyor” dedi. Bailes ve ekibine göre, elmas gezegen, dış tabakalarını ve gücünü kaybetmiş ölü yıldız (pulsar) PSR J1719-1438′ten geriye kalan kalıntı. Elmas gezegen, PSR J1719-1438′in etrafındaki dönüşünü 2 saat 10 dakikada tamamlıyor. İki gök cismi arasındaki mesafe ise sadece 600 bin kilometre.

Nötron yıldızları da denen pulsarlar, sadece 20 kilometre çapındaki bir alanda, 1 saniyede yüzlerce kez dönerek, radyasyon ışınları yayıyor. Bu ışınların Dünya’ya ulaşması sayesinde elmas gezegen Avustralya, İngiltere ve Hawaii’deki dev teleskoplar tarafından belirlenebildi. Araştırma sonuçları bilim dergisi Science’ta yayınlandı.

Her bir ziyaretçinin 1,160 sayfa gösterimine ulaştığı Facebok’ta kullanıcılar ortalama 25 dakika vakit harcıyor.

Nokia, Symbian Belle platformu üzerinde çalışan üç yeni cebini duyurmasının ardından şimdi de şirketin gelmiş geçmiş en ucuz telefonu olarak tanıtılan Nokia 101 ve Nokia 100′ü ortaya çıkardı.

Series 30′a ait ceplerden Nokia 101, çift SIM’i destekliyor ve 160×128 piksel çözünürlüğnde 1.8 inç TFT renkli ekrana sahip. Cihaz, çift band GSM bağlantısını destekliyor, MP3 çalıcı, 3.5mm kulaklık girişi, FM radyo ve 16GB’a kadar yükseltilebilen MicroSD kart desteğiyle beraber geliyor.

Nokia 100 ise çift SIM’i desteklemiyor, MP3 çalıcısı ve MicroSD kart desteği bulunmuyor. Bunlar dışında 101′e oldukça benziyor.

Nokia 101′in pilinin 25 gün, Nokia 100′ün pilinin ise 35 gün dayandığı söyleniyor.

Nokia 101, yurtdışında Eylül’ün sonuna doğru 36 dolar fiyat etiketiyle piyasaya sürülecek. Nokia 100 ise yılın dördüncü çeyreğinde piyasaya sürülecek ve 20 Euro fiyat etiketine sahip olacak.

Motorola fotoğraf, video ve web sayfalarını uçtan uca görüntüleyen 3.7 inçlik yüksek çözünürlüklü dokunmatik ekran ve gelişkin web’de gezinme yetenekleriyle donatılmış ince ve cebe uygun Motorola DEFY modelini Turkcell satış kanalları üzerinden piyasaya sundu.

Toza ve suya dayanıklı olarak tasarlanan DEFY, aniden başlayan yağmur, telefona dökülen meşrubat veya kuma düşürme gibi hayatın karşımıza çıkaracağı minik güçlüklere meydan okuyacak şekilde tasarlanmış durumda. Üstelik DEFY’ın geniş ekranı ve sağlam ekranı çiziklere karşı da dayanıklı. DEFY’ın üstünlükleri sadece tasarımla sınırlı değil. Telefonda bulunan CrystalTalk PLUS özelliği, iki ayrı mikrofonu sayesinde arayan kişinin sesini yükseltmenin yanı sıra, görüşmenin yapıldığı ortamdaki arka plan gürültülerini filtreleyerek daha kaliteli ve bağırmak zorunda kalmadan görüşme yapma olanağı sunuyor.

Kullanıcıların bir akıllı telefondan beklediği özellikleri taşıyan Motorola DEFY özel tasarımıyla günlük hayatın zorluklarına meydan okurken, bir yandan da gelişkin internet, eğlence ve mesajlaşma becerileriyle de öne çıkıyor.

Diğer özellikleri, kampanyalar ve fiyatı

Motorola DEFY’ın Adobe Flash Lite destekli web tarayıcısı ve 3.7 inçlik WVGA ekranı ile kullanıcılar web’i standart tarayıcılardan daha rahat görüntüleme imkanına kavuşuyor. Telefonun 5 megapiksellik flaşlı kamerası ile dijital yakınlaştırma ve oto fokus özellikleri ise sosyal hayatın en güzel anları kayıt almayı ve paylaşmayı kolaylaştırıyor. DLNA desteği sayesinde Motorola DEFY’da bulunan içeriği HDTV, oyun konsolu ve PC gibi uyumlu cihazlarda izlemek, depolamak ve paylaşmak da mümkün.

Medya oynatıcısı müzik tutkunlarına tam ekran şarkı sözü desteğinin yanı sıra diledikleri şarkıları keşfetme, satın alma ve yükleme olanağı sunarken, Motorola DEFY kullanıcıları Google Search, Google Maps ve Gmail gibi çok sayıda Google hizmetine ve Android Market üzerindeki 100 binden fazla uygulamaya erişebiliyor.

Motorola Defy, kampanya süresince Turkcell satış kanallarından 24 aylık kontratla tüm vergiler dahil ayda 45 TL’ye, 12 aylık kontratla ise ayda 76 TL’ye satın alınabiliyor. Turkcell’in kampanyasında cihazın yanı sıra aylık 250 MB internet paketi de dahil. Dileyen tüketiciler belirtilen taksitlere ayda 10 TL ek ücret ödeyerek 1 GB İnternet Paketi’ne veya 19 TL ek ücretle 4 GB İnternet Paketi’ne sahip olabiliyor.

Motorola Defy’ın tavsiye edilen son kullanıcı fiyatı ise 415 Amerikan doları.

Incoming search terms:

• motorola defy fiyatı

Kullanıcı dostu teknolojileri şık ve ergonomik tasarımlarla tüketiciye sunan Apple, yeni nesil Intel Core işlemciler, sıra dışı grafik kalitesi, yüksek hızlı Thunderbolt I/O teknolojisi ve dünyanın en gelişmiş işletim sistemi Lion ile güçlendirdiği Mac mini modellerini kamuoyuna tanıttı. Önceki modellere göre işlemci hızını ve grafik performansını ikiye katlayan yeni Mac mini, tüketici beğenisini hak eden şık alüminyum kasası ile derli toplu bir görünüm ve verimli bir kullanım kapasitesi sunuyor.

599 dolardan başlayan fiyatlarla tüm Apple Store’larda vitrine çıkan Mac mini bilgisayarlar hakkında açıklama yapan Bilkom’un Mac bilgisayarlarından sorumlu Ürün Yöneticisi Zeynep Fercan şunları söyledi:

“Mac mini, yüksek hız kapasitesi ve genişleme olanakları ile bize, yaşam ortamlarımızı ve ofislerde masaüstlerini daha verimli kullanmamızı sağlayan şık bir seçim olarak dikkat çekiyor. Bir masaüstü bilgisayardan beklediğiniz her şeyi size verebilen Mac mini, süratli işlemcileri, performanslı grafik teknolojisi ve harici aygıtların seri bir şekilde birbirine sağlayan hızlı Thunderbolt I/O teknolojisi ile adeta gözlerimizi kamaştırıyor. Gelişmiş teknolojisi ve zekice düşünülmüş ince tasarımıyla yeni Mac mini tüketicinin farklı bilgisayar kullanım amaçlarına hizmet edebiliyor.”

Genişleyebilen üç farklı model
Yeni Mac mini yaklaşık 20 santimetrekarelik alanı ve 3,5 santimlik yüksekliği ile çok az yer kaplamasına karşılık muazzam bir güç sunuyor. Üç farklı model olarak sunulan Mac minilere sahip olmaya karar veren tüketiciler en yeni çift çekirdekli işlemcilerden Intel Core i5 veya Intel Core i7 arasında tercihte bulunabiliyor.

Ayrıca kullanıcılar isterlerse ek olarak gelen AMD Radeon HD 6630M grafik kartın yanı sıra Mac mininin dört çekirdekli Intel Core i7 işlemciyle güçlendirilmiş bir sunucu konfigürasyonuna da sahip olabiliyorlar. Optik diskin bulunmadığı tasarımda Mac mini diğer PC veya Mac modellerin disk sürücülerine erişebildiği gibi MacBook Air SuperDrive ile birlikte de çalışabiliyor.

Siparişe göre yapılandırma seçenekleri arasında 8 GB’a kadar yükseltilebilen bellek, 7200 RPM sabit disk ve 256 GB’lık bir SSD sürücü de yer alıyor.

Thunderbolt I/O ayrıcalığı
Görüntüsü küçük ancak kapasitesi sınırsız olan Mac mini bilgisayarlar, şimdi Thunderbolt I/O teknolojisi ile tüketicinin tüm isteklerini karşılayan bir genişleme fırsatı sunuyor. Mac mini şimdi Thunderbolt yuvası ile yüksek performanslı veri saklama cihazlarına, örneğin RAID veri depolama serilerine ve 27 inç’lik geniş ekran monitörlere bağlanabiliyor.

Bu ekranın üstün görüntü kalitesi, kullanıcıların Mac mini bilgisayarlarında FaceTime HD video sohbetlerinin keyfini çıkartmasını sağlarken, internet ortamında sörf yapmak ve fotoğrafları düzenlemek ya da film seyretmek de son derece konforlu bir hale geliyor.

Ultra hızlı kablosuz internet bağlantısı (Wi-Fi) sayesinde Mac mini kullanıcıları Mac App Store’dan uygulamalar indirebilirken, iTunes’dan da en iyi film ve müzikler arasından beğendiklerini seçebiliyorlar. Ayrıca Time Capsule’e verilerini hızla yedekleyebilen Mac mini kullanıcıları, AirDrop üzerinden de dosyalarını paylaşabiliyorlar. Mac mini, kablosuz çevre birimlerine kolay bağlanmayı sağlayan bir adet Bluetooth ve her türlü cihaza yol veren dört adet USB yuvası ile bireylerin hayatı kolaylaştırıyor.
Enerjiden tasarruf

Energy Star 5.2 standartlarına uyumlu masaüstü bilgisayar yeni Mac mini, yüksek bir standart olan EPEAT Gold kriterlerini karşılayarak büyük bir enerji tasarrufu olanağı sağlıyor. Mac mini şık alüminyum kasası içinde geri dönüştürülebilir malzemelerden oluşan çevreci bir teknoloji sunuyor. PVC içermeyen bileşenler ve kabloları; endüstride alev geciktirici olarak kullanılan brom bileşiklerinden uzak malzemeleri ve paket tasarımıyla Mac mini gerçek bir doğa dostu ürün olarak tüketiciye ulaşıyor.

Her yeni Mac mini bilgisayar günümüzün en ileri işletim sistemi Mac OS X Lion yüklenmiş olarak geliyor. Önceki sürüme göre 250 yeni özellik içeren Lion, Multi-Touch çoklu dokunma teknolojisinin yanı sıra Mac yönetimine farklı bir açılım sağlayan Mission Control özelliği ile de farkını ortaya koyuyor. Mac üzerinde hazır gelen Mac App Store bağlantısı ile kullanıcılar aradıkları en gelişmiş yazılımlara birkaç tıklamayla ulaşabilirken, işletim sisteminin Launchpad özelliği uygulamaların yönetimini ve organizasyonunu da inanılmaz derecede kolaylaştırıyor.

Tüm seçenekler Apple mağazalarında
Bilkom’un yetkili hizmet noktalarında satışa sunulan yeni Mac miniler tüketicinin teknolojiden yüksek beklentisine rahat yanıt veren iki ayrı konfigürasyon ile geliyor.

2,3 GHz çift çekirdekli Intel Core i5 işlemcili, 2 GB belleğe sahip ve üzerinde 500 GB kapasitesinde sabit disk olan Mac mini 779 dolardan pazara sunulurken, tüketici beklentileri doğrultusunda istenirse bu konfigürasyon, 8 GB bellek kapasitesine ve 750 GB’lık sabit disk kapasitesine kadar yükseltilebiliyor.

4 GB belleğe sahip 2,5 GHz çift çekirdekli Intel Core i5, 500 GB’lık sabit diskle birlikte 1.049 dolar satış fiyatıyla tüketicinin ilgisine sunuluyor. Tüketiciler bu modeli 2,7 GHz çift çekirdekli Core i7 işlemci, 8 GB’a kadar bellek, 750 GB’a kadar sabit disk ile ve sabit disk yerine veya ek olarak 256 GB SSD ile sipariş edebiliyorlar.

Mac mini Lion Server
Mac miniler gelişmiş teknolojileri, sağladıkları enerji tasarrufu ve işletim sistemleri ile kurumlar için de kayda değer bir yatırım olarak öne çıkıyor. Yeni nesil işletim sistemi Lion’un sunucu sürümü ile Mac miniler, birçok şirkette ağır iş yüklerini başarıyla üstlenip yerine getirebiliyorlar. Apple kurumsal ihtiyaçları da göz önünde bulundurarak bu kez Mac mini’yi Lion Server işletim sistemiyle birlikte şirketlerin dikkatine sundu.

Birden fazla Mac barındıran ortamlarda bu bilgisayarları konuşturacak yetenekli bir sunucuya ihtiyaç duyan herkes için Mac Mini Lion Server, herhangi bir lisans ücreti talep etmeden sınırsız sayıda PC ve Mac istemcinin kendisine bağlanmasına imkan veriyor. Böylece endişe duymadan bilgisayar altyapınızı bütçenize zarar vermeden istediğiniz gibi büyütebilirsiniz.

Lion işletim sistemi ile gündeme gelen sayısız teknolojinin yanı sıra donanım ve yazılım olarak iOS işletim sistemiyle çalışan iPad ve iPhone gibi cihazlara verdiği muazzam destek, uzaktan çalışma maliyetlerinizi büyük oranda azaltacaktır.

Mac Mini sunucu konfigürasyonu 2.0 GHz dört çekirdekli Intel Core i7 işlemci ve Lion Server işletim sistemini temel alıyor. 4 GB bellek ile iki adet 500 GB sabit disk sürücü ile bu sistem 1.349 dolardan başlayan fiyatlarla Apple mağazalarında yerini aldı. İhtiyaç durumunda sisteme 8 GB’a kadar bellek, iki adet 750 GB sabit disk veya 256 GB SSD sürücü ekleyebiliyorsunuz.

Özel günlerde ve önemli kişilerin doğum günlerinde ya da icatlarının ortaya çıkarıldığı zamanlar için yeni logolar çalışan Google, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramından tutun da, Cahit Arf’ın doğum gününe kadar bir çok özel gün ve haftada çok farklı logolar çizip, bu logoları ana sayfasından yayınlıyor. Google kullanıcılarını çok memnun eden bu uygulama, bilinmeyen özel günleri öğretiyor, unutulan değerlerin hafızalarda yeniden canlanmasını sağlıyor. 

Freddie Mercury de bu değerlerden birisi. Yeni jenerasyonun çok fazla bilmediği Freddie Mercury, Google’ın hazırladığı logo sayesinde gençlerinde bu önemli sanatçıyı tanımasını veya hatırlamasını sağlıyor. Freddie Mercury‘nin dünyanın en iyi seslerden birisi olduğunu öğrenen internet kullanıcıları, Freddie Mercury’nin şarkılarını dinliyor. 

Greatest Hits albümünde bulunan 17 şarkının 10 tanesinin yazarı olan Freddie Mercury’nin dikkat çeken en mühim özelliği çok farklı tarzlarda şarkı yazıp, seslenlendirebilmesiydi. 

Müziği ile gönüllere taht kuran bir sanatçı olan Freddie Mercury, AİDS hastalığına yakalanmış ve aşağıda yapılan şu açıklamanın ardından 24 saat içerisinde, tam da 45′in de genç bir yaşta hayata gözlerini yummuştu: 

“Son iki hafta boyunca basında yapılan yoğun varsayımlar üzerine, testlerimin HIV pozitif çıktığını ve AIDS taşıdığımı onaylıyorum. Bu bilgiyi bugüne dek gizli tutmamın, yanımdakilerin mahremiyetini korumak adına doğru olacağını düşünmüştüm. Fakat artık, dostlarımın ve dünya çapındaki hayranlarımın gerçeği bilme vakti gelmiştir ve umarım herkes bu korkunç hastalıkla mücadelede doktorlarıma katılacaktır. Mahremiyetim benim için her zaman önemli olmuştur ve fazla röportaj vermememle ünlüyümdür. Bu tutumum bundan sonra da böyle devam edecektir, lütfen anlayışla karşılayın.” 

Google’ın bugünkü logosuna ilham olan Freddie Mercury’i bazı sözlük yazarları şöyle anlatıyor: 

“Asla unutulmayacak, tüm zamanların gerçekten de efsane olmayı sonuna kadar hakeden yegane kişisinin doğum günü bugün. Saygıyla kutluyor, kendisini anıyoruz. Gerçekten çok özlüyoruz.” 

“İki saat önce incir reçeli-hiv muhabbeti sırasında kırk yılda bir denilebilecek şekilde kendisini andığım kişi. Google’da karşıma çıkınca doğum günü olduğunu öğrendim, hoş tesadüf.” 

“Bu yıl, doğum gününde, kendisine en güzel hediyeyi google verdiği için yapabileceğimiz bir şey yok. Bir çiçek alıp elini öpebilirim, en fazla. Mekanı cennet olsun, orada karşılaşanlara Bohemian Rhapsodyler okusun!”

Boeing’in kâbusu sonunda bitti. Yeni uzun menzilli yolcu uçağı 787 Dreamliner, test ve sertifikasyon sürecini 39 aylık gecikmeyle tamamladı. Amerikan FAA ve Avrupalı EASA havacılık otoritelerince 26 Ağustos’ta ortak sertifiye edilen uçak, yolcular tarafından merakla bekleniyor. İki farklı modeli olan 787′nin koltuk kapasitesi 210-290 arasında değişiyor.

Uzun yıllar imalat hattında kalan orta-uzun menzilli 757 ve 767 serisi yerine Boeing 2000′li yılların başında bir çalışma başlattı. Önce ‘Sonic Cruiser’ adı verilen bir proje ortaya çıktı. Klasik yolcu uçaklarından çok farklı görünüme sahip Sonic Cruiser, yüzde 15 daha hızlı olacak, yüzde 20 yakıt tasarrufu sağlayacaktı.

Aslında bu proje, 787′nin gizlenmesi amacıyla yaratılmıştı. İlgiyi farklı yöne çeken Boeing, tüm mühendislerini havacılıkta bir ilki başarmaya odaklamıştı. Önce 7E7 olarak adlandırılan uçağın tüm gövdesi, kompozitten imal edilecekti. İş jetlerinde denenen bu teknikle gövde yüzde 30 hafifletilecek, böylece yeni teknolojilerle çok ciddi yakıt tasarrufu sağlanacaktı. Hazır olarak gelecek ön, orta ve arka gövde kısa süre içinde monte edilerek hızlı bir imalat planlanmıştı.

KOMPOZİT BAŞA DERT OLDU

Ocak 2005′e gelindiğinde ilk sipariş Japon ANA Havayolları’ndan alındı. Artık proje resmi olarak 787 adını taşıyacaktı. Çift koridorlu uçakta kısa sürede büyük bir satış başarısı yakaladı. Havayolları 787 almak için sıraya girdi. Birkaç ay içinde sipariş sayısı 600′ü buldu. Bu, havacılıkta bir satış rekoruydu.

Rakip Airbus, A380′deki gecikmeler ve ilgi görmeyen A330′dan geliştirilen modelle hayal kırıklığı yaşarken adeta patlayan 787 satışları Boeing’in yüzünü güldürüyordu.

Ancak her iddialı havacılık projesinde olduğu gibi çok yeni teknolojiler imalatçının başını yavaş yavaş ağrıtmaya başlıyordu. Havacılık otoriteleri kompozit gövde için yeni bir sertifikasyon süreci hazırlıyordu.

Boeing’e parça üreten destekçilerse yüksek kalite ve işçilik gerektiren kompozit malzemeye alışmaya çalışıyordu. Dünyanın bir çok yerindeki kompozit fabrikaları Boeing için çalışmaya başladı. Bu yüzden kompozit gövdeli bisiklet bile bulmak zorlaştı. Kompozit tenis raketlerinin fiyatları fırladı.

Boeing, söz verdiği gibi Amerikan takvim sistemi 787′yi gösterirken yani 7. ay temmuzun, 8. günü, 2007 yılında ilk uçağı fabrikadan çıkarttı. Ama birkaç ay sonraya planlanan ilk uçuş bir türlü gerçekleşmiyordu. Özellikle İtalyan Alenia tarafından üretilen parçalarda imalat hataları bulunmuştu. Binlerce parça atıldı. Üretim teknikleri gözden geçirildi. Bu sırada gövdede bazı noktalarda güçlendirme yapılması gerektiği ortaya çıktı. Yeniden yapılacak tasarım çalışmaları nedeniyle teslimat süresi yine uzayacaktı.

Boeing’in zarar hanesini giderek büyütüyordu. Her gecikme, çok sayıda yöneticinin de kellesini götürüyordu.

Sorunlar yavaş yavaş çözülürken ilk uçuş yapıldığında tarihler 15 Aralık 2009′u gösteriyordu. Boeing, kompozit gövdeyle bir risk almıştı. Test uçuşları sonrasında yakıt tasarrufu, sessizlik, menzil gibi konularda başarı yakalanmıştı. Ancak imalatta bu kadar zorlu bir süreç beklenmemişti.

Rakip Airbus ise 787′ye karşı çıkardığı A350XWB’de daha az riske sahip panel teknolojisini benimsemişti. Yani metal ve kompoziti bir arada kullanma yolunu seçmişti.

HAVADA YANGIN

Test uçuşları sürerken 9 Kasım 2010′da Teksas’da inişe gelen uçağın kabininde yangın çıktı. 2 numaralı test uçağı Teksas’ta Laredo Havalimanı’na acil iniş yaptı. Yapılan araştırmada yangına arka bölümdeki test ekipmanlarının neden olduğu tespit edildi. Bu olay, yeni gecikmelerin de habercisiydi.

Sertifikasyon sürecinde en korkulan konuların başında yıldırım geliyordu. Kompozit malzemenin iletkenliğinin metale göre 1000 kat daha düşük olması, bu testler sırasında 787′nin nasıl bir performans göstereceği merakla bekleniyordu. Özel laboratuarlarda gerçekleştirilen testler sonrasında kompozit gövde geliştirilen iletken sistem sayesinde yüksek başarı yakalandı. Yıldırım isabet ettiğinde oluşan binlerce voltluk akım, sistemlere hasar vermeden uçağı terk edebiliyordu.

Yaklaşık üç buçuk yıl süren test ve sertifikasyonu tamamlayan Boeing, 26 Ağustos’ta 787′nin yolcu taşıma sertifikasını aldı. 25 Eylül’de ilk uçak ANA Havayolları’na teslim edilecek.

ZARAR 1000 UÇAKTA ÇIKACAK

Boeing yöneticileri 787′nin bu gecikmesinin maliyetini tam olarak açıklamasa da zararın 3-4 milyar dolar civarında olduğu belirtiliyor. Uluslararası finans kuruluşları, zararın yaklaşık bin uçak imalatının ardından çıkabileceği konusunda hem fikir. 2013′ten itibaren ayda 10 adet 787 imal edecek Boeing, zararı 7-8 yıl içinde sıfırlayacak.

TUVALETE TAHARET MUSLUĞU

Japon ANA Havayolları, deneme seferlerinin ardından ilk ticari uçuşunu kasımda Tokyo-Frankfurt arasında gerçekleştirecek. Öncesinde 27 Ekim’de Hong Kong’a tanıtım seferleri yapılacak. Yeni bir kabin dizaynında 787′nin en çok ilgi çeken yeriyse tuvaletleri olacak. Uzakdoğu kültürünü kabine yansıtan ANA, kadınlar için özel tuvalet tasarımı yaptı. Daha büyük olan bu tuvaletlerde ayrıca taharet musluğu da bulunuyor. Yolcu uçaklarına ilk defa uygulandı. Kabin basıncı normal yolcu uçaklarında 2 bin 300 metreyken, kompozit yapı nedeniyle 787′de bu 1800 metreye indirildi. Yolcular uzun uçuşlarda böylece daha az yorulacak. Vücuttaki su kaybı da azaltılacak.

YAKITI ADETA KOKLUYOR

787′nin iki farklı modeli imalatta. 787-8, 210 yolcuyu 15 bin 200 kilometreye götürebilecek. Gövdesi uzatılan 9 modelindeyse yolcu kapasitesi 290′a çıkıyor. Menzil 15 bin 750 kilometre. Seyir hızıysa en fazla saatte 954 kilometre. Uçak çok hafif kompozit gövdesi ve yeni motorlarıyla yüzde 20 yakıt tasarrufuna sahip. Şu ana kadar imal edilen en sessiz yolcu olan 787 için Boeing 290-310 koltuklu 10 serisi üzerinde çalışıyor.

Air Astana’ya özel boyama

Kazakistan’ın milli havayolu şirketi Air Astana, ülkenin bağımsızlığının 20′nci yıl dönümünü özel bir boyamayla kutluyor. Air Astana, bu yılın ilk yarısında taşıdığı yolcu sayısını yüzde 18.7 artırdı. Havayolu, yıl sonunda Hong Kong seferlerine başlıyor.

449 Euro’ya Amerika

Alman Lufthansa Havayolları, 6 Eylül’e kadar bilet alan yolcularını ekonomi sınıfı, vergi ve harçlar hariç Chicago, Philadelphia, Toronto ve Montreal’e 499 Euro’dan başlayan fiyatlarla uçuruyor.

Air France/KLM, Güney Amerika ve Karayipler’e vergiler dahil, hizmet harçları hariç 765 Euro’dan başlayan fiyatlar sunuyor.

(HÜRRİYET)